ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
اطلاعات مقاله
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب) شماره 117

سال : 18
شماره : 11
شماره پی در پی : 117

ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 18، شماره 11، ، شماره پی در پی 117

تحلیل داستان «چرا دریا طوفانی شده بود؟» براساس نظریۀ آلوده انگاری کریستوا

صفحه (1 - 18)
بهنام کیانی شاهوندی ، اسد آبشیرینی (نویسنده مسئول)، عادل سواعدی
تاریخ دریافت مقاله : مرداد 1404
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : آبان 1404

چکیده

زمینه و هدف: در این پژوهش، داستان کوتاه «چرا دریا طوفانی شده بود؟» صادق چوبک براساس نظریۀ آلوده انگاری ژولیا کریستوا تحلیل و بررسی میشود و در طی آن مفاهیم آلوده انگاشته ای مانند فساد جنسی و اخلاقی، مرگ، اعتیاد، بیماری و حرام‌زادگی بررسی میشوند. همچنین هجوم همیشگی امور آلوده به سوژه ها و تلاش سوژه ها، برای دوری و رهایی و حفظ حریم خود از این امور بررسی میشود.

روشها: پژوهش حاضر، مطالعه ای نظری است که به شیوۀ کتابخانه ای انجام شده است و با روش تحلیل محتوا به انجام رسیده است. محدوده و جامعۀ مورد مطالعه، داستان کوتاه «چرا دریا طوفانی شده بود؟» از مجموعه داستانهای کوتاه «انتری که لوطیش مرده بود» اثر صادق چوبک است.

یافته ها: در داستان «چرا دریا طوفانی شده بود؟» کاربرد فراوان امور آلوده انگاشته ای مانند مرگ، اعتیاد، بیماری و فساد جنسی و اخلاقی به چشم میخورد. با بررسی شخصیّتهای این داستان، درگیری آنها با این امور آلوده و تکاپوی آنها برای رهایی و دوری از آلودگی دیده میشود.

نتیجه گیری: پس از انجام این پژوهش، مشخّص میشود که شخصیّتهای محوری این داستان ناتورالیستی در جهت نیل به سوژگی و پالایش درونی گام برمیدارند؛ «کهزاد» و «زیور» با تکیه بر عنصر عشق، نسبت به آلودگی خود، آگاهی پیدا کرده اند و در تلاش هستند تا با تطهیر خود، از امور آلوده رهایی یابند. نمونۀ بارز این تلاش، دوری کردن کهزاد از رانندگان دیگر و ریختن آب توبه بر سر زیور و ازدواج با اوست.

کلمات کلیدی
ناتورالیسم , آلوده انگاری , ژولیا کریستوا , صادق چوبک

فهرست منابع
  • آب‌شیرینی، اسد. (1398). «بررسی فرآیند خلق معنای واقعیت در زبان نثر رئال‌ناتورال چوبک با تکیه بر داستان چرا دریا طوفانی شده بود». دوفصلنامۀ زبان و ادبیات فارسی، س27، ش87: 7-32
  • اردلان، بختیار و لاله، نادر. (1380). حس وحدت، تهران: خاشاک
  • امینیان، معصومه. (1395). تحلیل مجموعه داستان‌های صادق چوبک، چاپ اول، تهران: مدید
  • باباسالار، اصغر. (1385). «صادق چوبک و نقد آثار وی». نشریۀ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، س57، ش1: 133-152
  • براهنی، رضا.(1370). قصه نویسی، چاپ چهارم، تهران: البرز
  • بَرِت، استل. (1397). کریستوا در قابی دیگر، ترجمۀ مهرداد پارسا، چاپ اول، تهران: شوند
  • بصیری، محمّدصادق. امیری خراسانی، احمد و فلاح لاله زاری، ملیحه. 1393. «پالایش روحی(کاتارسیس) در منظومۀ خسرو و شیرین نظامی». فصلنامۀ تخصصی سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی(بهار ادب)، س7، ش26: 191 - 205
  • بوتبی، ریچارد. (1400). مرگ و میل (نظریۀ روان‌کاوی در بازگشت لکان به فروید)، ترجمۀ علی رستمیان، چاپ دوم، تهران: بیدگل
  • پورعلی، حجت‌الله. فرهمند رویین‌تن و نرگس باقری. (1393). «خوانش رمان قاعدۀ بازی فیروز زنوزی جلالی، بر پایۀ نظریۀ آلوده انگاری ژولیا کریستوا». فصلنامۀ تخصصی مطالعات داستانی، س2، ش2: 26-39
  • ثروت، منصور. (1390). آشنایی با مکتبهای ادبی، چاپ سوم، تهران: سخن
  • چوبک، صادق. (1369). انتری که لوطیش مرده بود، چاپ جدید، لوس‌آنجلس ‌امریکا: شرکت کتاب
  • حدائق، بهی و مبینا اکبرزاده. (1399). «مفهوم آلوده در اندیشۀ فروغ فرخزاد و تطبیق آن با تفکر اطرد در قدرت‌های وحشت کریستوا». نشریۀ مطالعات ادبیات تطبیقی، ش54: 97-118
  • حسن‌زاده میرعلی، عبدالله. (1392). صادق چوبک پیشتاز ناتورالیسم در ایران، چاپ اول، سمنان: دانشگاه سمنان
  • حسن‌زاده میرعلی، عبدالله و معصومه جمعه. (1392). «ناتورالیسم و فابل با نگاهی بر آثار صادق چوبک». نشریۀ تاریخ ادبیات، ش73: 167-182
  • داگلاس، مری. (1400). پاکی و خطر، تحلیل ناپاکی و تابو، ترجمۀ لیلا اردبیلی. چاپ اول. تهران: لوگوس
  • رادفر، ابوالقاسم. (1383). «نقد و تحلیل وجوه تمایز و تشابه اصول کاربردی مکتبهای ادبی رئالیسم و ناتورالیسم». فصلنامۀ پژوهش‌های ادبی، ش3: 29-44
  • زمانی، فاطمه. (1398). «تحلیل اسطوره ای-بینامتنی رمان حیرانی براساس نظریۀ آلوده انگاری ژولیا کریستوا». فصلنامۀ ادبیات عرفانی و اسطوره شناختی، س 15، ش 54: 135-161
  • سلدن، رامان و پیتر ویدسون. (1377). راهنمای نظریۀ ادبی معاصر، ترجمۀ عباس مخبر. تهران: طرح نو.
  • سلیمی کوچی، ابراهیم و فاطمه سکوت جهرمی. (1393). «کاربست نظریۀ آلوده انگاری کریستوا بر شعر دلم برای باغچه می‌سوزد فروغ فرخزاد». نشریۀ جستارهای زبانی، ش17: 89-106
  • سیدحسینی، رضا. (1376). مکتبهای ادبی. جلد اول، چاپ یازدهم. تهران: نگاه
  • صادقی نقدعلی علیا، فاطمه و رقیه بهادری. (1401). «بررسی رمان شازده احتجاب براساس نظریۀ آلوده انگاری کریستوا». نقد و نظریۀ ادبی، س7، ش13: 79-101
  • فرزانه دهکردی، جلال. (1398). «اعتیاد و دیگربودگی: مطالعۀ جامعه شناختی فیلم دارکوب از منظر آلوده انگاری». نشریۀ جامعه شناسی هنر و ادبیات، ش2: 39-61
  • کارتر، دیوید. (1395). آشنایی با نظریه های ادبی، ترجمۀ فاطمه میرزازاده، چاپ اول، تهران: پارسیک
  • مکاریک، ایرناریما. (1385). دانشنامۀ نظریه های ادبی معاصر، ترجمۀ مهران مهاجر و محمد نبوی. تهران: آگه
  • مک‌آفی، نوئل. (1400). ژولیا کریستوا، ترجمۀ مهرداد پارسا، چاپ پنجم، تهران: مرکز
  • مهرور، زکریا. (1383). بررسی داستان امروز(از دیدگاه سبک و ساختار)، چاپ دوم، تهران: تیرگان
  • مولّلی، کرامت. (1400). مبانی روان‌کاوی فروید-لکان، چاپ شانزدهم، تهران: نی
  • میرصادقی، جمال. (1377). ادبیات داستانی و صادق چوبک. به کوشش علی دهباشی، یاد صادق چوبک، تهران، ثالث، صص145 - 150
  • نبی‌زاده نودهی، رخشنده و شیده احمدزاده هروی. (1399). « آلوده انگاری، رویارویی با امر آلوده و تکوین هویت مردانه در نمایشنامۀ هملت از دیدگاه جولیا کریستوا». نقد زبان و ادبیات خارجی، ش24: 307-326
  • وصال، متین و عطیه اعرابی. (1402). «امر آلوده، امر متعالی در راهنمای مردن با گیاهان دارویی از عطیه عطارزاده(خوانش آلوده انگارانۀ رمان براساس رویکرد ژولیا کریستوا». دوفصلنامۀ علمی ادبیات پارسی معاصر. س13، ش2: 293-314