- تعداد نمایش : 495
- تعداد دانلود : 162
- آدرس کوتاه شده مقاله: https://bahareadab.com/article_id/1880
- کد IranDOI مقاله: IranDOI:10.irandoi.2002/bahareadab.2025 .18 .7688
سال : 18
شماره : 8
شماره پی در پی : 114
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 18،
شماره 8،
،
شماره پی در پی 114
تحلیل کهنالگوی سفر قهرمان در رمان «نخلهای بیسر» اثر قاسمعلی فراست
صفحه
(1
- 14)
مجتبی اسماعیلنیا ، شبنم شفیعی لطف (نویسنده مسئول)، محمدعلی شریفیان
تاریخ دریافت مقاله
: اردیبهشت 1404
تاریخ پذیرش قطعی مقاله
: مرداد 1404
چکیده
زمینه و هدف: جوزف کمبل با بررسی داستانهای اساطیری مختلف از گوشه و کنار جهان، کهنالگوی سفر قهرمان را مطرح میکند. او معتقد است در تمامی این داستانها سفر قهرمان تابع الگویی ثابت است. الگوی «سفر قهرمان» جوزف کمبل از روشهایی است که میتوان آن را با شخصیتها و قهرمانان مختلف در داستانها، فیلمها و حتی افراد معروف دنیای کنونی تطبیق داد. این پژوهش در صدد است که الگوی پیشنهادی جوزف کمبل را در رمان «نخلهای بیسر» اثر قاسمعلی فراست، بررسی و میزان انطباق آن را با این اثر مشخص کند.
روش مطالعه: روش تحقیق در پژوهش حاضر تحلیلی - توصیفی است و از شیوۀ کتابخانه ای برای گردآوری منابع و اطلاعات استفاده شده است. محدودۀ این پژوهش رمان «نخلهای بیسر» اثر قاسمعلی فراست از انتشارات امیرکبیر است.
یافته ها: یافته های پژوهش نشان میدهد هرچند ترتیب کلّیِ الگوی سفر قهرمان در این رمان دیده نمیشود و همۀ مراحل نیز بطور کامل در آن تحقق نیافته است، اما سفر قهرمان با اندک تفاوتهایی با الگوی مورد نظر کمبل تطابق دارد. شخصیت ناصر در این رمان با مؤلفه ها و مراحل کهنالگوی سفر قهرمان همخوانی نسبی دارد و برخی مراحل این نظریه را میتوان با برهه هایی از زندگی «ناصر» مقایسه کرد. در مجموع تعالی شخصیتی ناصر در طی داستان و همچنین قدم گذاشتن او به مراحلی فراتر و ارزشمندتر همچون شهادت موجب تبلور چندین مرحلۀ مهم از کهنالگوی سفر قهرمان در زندگی او شده است.
نتیجه گیری: قهرمان (ناصر) با رنجی که در سفر روحانی و جسمانیش متحمل میشود، با مبارزه با جنبه های متعدد سایه و رسیدن به بلوغ فکری، میتواند به هویت فردی دست یابد و هویت جمعی خود را، که در پیوند با جامعه اش معنا پیدا میکند، بواسطۀ جنگیدن در راه دفاع از وطن و شهادت به اثبات برساند. نکتۀ دیگر این است که در این رمان تمامی عناصر از نوع انسانی، درونی و معنوی هستند و همواره نیرویی درونی و برخاسته از اعتقادات دینی موجب حرکت قهرمان شده و اغلب پاداش دنیوی یا شخصیت بیرونی در این امر دخیل نیست.
کلمات کلیدی
کهنالگوی سفر قهرمان
, جوزف کمبل
, رمان نخلهای بیسر
, قاسمعلی فراست
- آبرامز، مایر هوارد. (1386). فرهنگوارۀ اصطلاحات ادبی. ترجمه سیامک بابایی. تهران: جاودانه.
- اصغری، زهرا و ستاری، رضا. (1401). «نقد اسطوره ای سفر قهرمان در منظومۀ سامنامه بر اساس الگوی کمبل» متنپژوهی ادبی (94) 26، صص 65-90.
- پیرسن، کارول اس. (1394)، بیداری قهرمان درون، ترجمۀ فرناز فرود، تهران: کلک آزادگان.
- ذبیحی، رحمان و پیکانی، پروین. (1393). «تحلیل سفر اسکندر در دارابنامۀ طرسوسی بر اساس الگوی سفر قهرمان». پژوهش زبان و ادبیات فارسی، (33) 12، صص 33 - 56.
- ستاری، جلال. (1366). رمز و مثل در روانکاوی. تهران: توس.
- سیاسی، علیاکبر. (1384). نظریه های شخصیتی مکاتب روانشناسی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
- سیگال، رابرت. (1390). اسطوره، ترجمۀ احمدرضا تقاء، تهران: ماهی.
- شاملو، سعید. (1388). مکتبها و نظریه ها در روانشناسی شخصیت. تهران: رشد.
- فراست، قاسمعلی. (۱۳۹۲). نخلهای بیسر. تهران: امیرکبیر.
- کمبل، جوزف. (1377). قدرت اسطوره، ترجمۀ عباس مخبر، تهران: نشر مرکز.
- کمبل، جوزف. (1386). قهرمان هزارچهره، ترجمۀ شادی خسروپناه. چاپ هفتم، مشهد: گل آفتاب.
- کنگرانی، منیژه. (1388). «تحلیل تکاسطوره نزد کمبل با نگاهی به روایت یونس و ماهی». فصلنامۀ پژوهشنامۀ فرهنگستان هنر (14) 6، صص 71-89.
- وگلر، کریستفر. (1390 ). ساختار اسطوره ای در فیلمنامه، ترجمۀ عباس اکبری، تهران: نیلوفر .