Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-61361912320260723"A Scholarly Inquiry into the Mystical Strains of the Ghazals of Gholam-Reza Dabiranبررسی مضامینِ عرفانی غزلیاتِ غلامرضا دبیران157181820310.irandoi.2002/bahareadab.2026.8203enSeyyedMohammad BaqerAssociate Professor of Letters, Payame Noor University of Yazd, Yazd, Iran.yesKamaladdini@pnu.ac.ir ZahraVahabMaster of Arts in Persian Language and Literature, Payame Noor University of Yazd, Yazd, Iran.no saghi13521401@gmail.comNahidMalekiMaster of Arts in Persian Language and Literature, Payame Noor University of Yazd, Yazd, Iran.nonahid2332na@gmail.comJournal Article20260306BACKGROUND AND OBJECTIVES: One of the distinguishing features of Persian literature is the richness of its mystical and Sufi themes. These themes constitute an inseparable part of both Persian poetry and prose. Although the prominence of mystical discourse diminished to some extent during the early decades of the twentieth century due to the spread of Western intellectual currents, it regained considerable scope and significance in Persian poetry following the Islamic Revolution of Iran. Consequently, in the works of poets who experienced both periods and composed their poetry with sincere religious conviction, a marked commitment to the use of mystical concepts and themes can be observed. METHODOLOGY: Using a library-based research method, the present study introduces and examines the literary works of Gholamreza Dabiran and investigates the mystical themes reflected in his ghazals. By presenting textual evidence from his poetry collection Abjad-e Eshgh (The Alphabet of Love), the study seeks to elucidate the poet’s indebtedness to mystical literature and the Sufi tradition embodied in the Iraqi Style (Sabk-e Iraqi) of Persian poetry. FINDINGS: Taking into account the fundamental concepts of Islamic mysticism as well as the stages of spiritual wayfaring on the path of love and gnosis, this study extracts and analyzes selected verses from Dabiran’s ghazals that clearly demonstrate his mystical worldview and reveal the influence of Sufi literature on his poetic thought. The selected verses indicate a high frequency of mystical ideas and perspectives throughout his poetry. Concepts such as love (‘eshq), detachment (tajrid), the heart (del), the beloved’s tress (zolf), longing (shoq), contentment with the Divine will (reza), bewilderment (heyrat), annihilation of the self (fana), spiritual intoxication (masti), self-sufficiency (esteghna), and the spiritual guide (pir o morad) are particularly prominent. CONCLUSION: The findings of this study confirm that Gholamreza Dabiran, through his extensive use of diverse mystical terms and themes, has successfully established himself among the distinguished mystical poets of his time.زمینه و هدف: یکی از ویژگیهای شاخص ادبیّات ایرانی، غنای مضامین عرفانی است. این مضامین، جزیی جدایی-ناپذیر از ادبیّات منظوم و منثور فارسی است. این رویکرد اگر چه در اوایل این سده با رواج اندیشه های غربی کمرنگتر شد؛ امّا بعد از انقلابِ اسلامی ایران، در شعرِ فارسی وسعت و دامنۀ زیادی یافت، به گونه ای که در شعرِ شاعرانی که هر دو دوره را درک کرده و با ایمانی راستین به سرودنِ اشعار پرداخته اند؛ نوعی التزام در کاربردِ مضامینِ عرفانی مشاهده میشود. روشها: این جستار، با بهره گیری از روش پژوهش کتابخانه ای به معرفی و شرح آثار غلامرضا دبیران و واکاوی و بررسی مضامینِ عرفانی در غزلِ او میپردازد و قصد دارد با ارائۀ شواهدی از دیوانِ وی با عنوانِ "ابجدِ عشق" تاثرپذیری شاعر را از ادببات عرفانی و عرفان موجود در سبک عراقی تشریح نماید. یافته ها: این پژوهش با در نظر گرفتن مفاهیم بنیادی عرفان و نیز مراحل سیر و سلوک در وادی عشق و معرفت، اقدام به استخراج شواهدی از میان غزلیات دبیران نموده است که به روشنی بیانگر اندیشه های عارفانه او و مبین تاثیر پذیری وی از ادبیات عرفانی است. ابیات انتخابی نشان دهنده بسامد بالای اندیشه و نگرش عرفانی شاعر است. در این ابیات مفاهیمی نظیر: عشق، تجرید، دل، زلف، شوق، رضا، حیرت، فنا، مستی، استغنا و پیر و مراد خودنمایی می‌کند. نتیجه گیری: پژوهش حاضر موید این نکته است که غلامرضا دبیران، با بهره گیری از اصطلاحات و مضامینِ عرفانی گوناگون، توانسته نام خود را در زمرۀ شاعرانِ عارفِ زمان خود ثبت کند.شعر, عرفان, ادبیات معاصر, غلامرضا دبیرانPoetry, mysticism, contemporary literature, Gholamreza Dobiranhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2025.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2025.pdfhttps://bahareadab.com/article/بررسی مضامینِ عرفانی غزلیاتِ غلامرضا دبیرانhttps://bahareadab.com/en/article/"A Scholarly Inquiry into the Mystical Strains of the Ghazals of Gholam-Reza Dabiran