Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-61361912320260723A Stylistic Analysis of the Manuscript Asās al-Maʿrifah by Kamāl al-Dīn Ṣiddīqī (10th Century AH)واکاوی سبک‌شناسی نسخه خطی «اساس‌المعرفت» کمال‌الدین صدیقی (سده دهم هجری)2139822910.irandoi.2002/bahareadab.2026.8229enMehranMohebbiDepartment of Persian Language and Literature, Deh., C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran.no2410926142@iau.irMaryamMahmoodiDepartment of Persian Language and Literature, Deh., C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran.yesm.mahmoodi@iau.ac.irParisaDavariDepartment of Persian Language and Literature, Is.c., Islamic Azad University, Isfahan, Iran.no1291050213@iau.irHosseinAghahosseiniDepartment of Persian Language and Literature, University of Isfahan, Isfahan, Iran.noh.aghahosaini@ltr.ui.ac.irJournal Article20260318BACKGROUND AND OBJECTIVES: The manuscript Asās al-Maʿrifah by Kamāl al-Dīn Ṣiddīqī, a 10th-century AH mystic and disciple of Jāmī, is an unknown work preserved in a single copy at the Āyatullāh Gulpāygānī Library in Qom. The objective of this study is to examine the codicology of the work and to analyze its stylistic features at three levels: linguistic, rhetorical, and intellectual. METHODOLOGY: This research is conducted using a library-based, descriptive-analytical method. Data were collected through repeated reading and careful examination of the manuscript, and then the stylistic features were analyzed at the three mentioned levels. FINDINGS: The prose of Asās al-Maʿrifah is influenced by the artificial prose of the Safavid era, employing sajʿ (rhymed prose), puns, and repetition. At the lexical level, there is a high frequency of archaic words (such as sufār, darīvzah-garī, ghashāvah), Arabic terms (broken plurals, artificial infinitives), feminine adjectives for plural nouns, and inverted attributive compounds. The syntactic structure is marked by the use of archaic verb forms (past continuous with "-ī", subjunctive instead of indicative present), the object marker mar, and anastrophe (inversion of sentence elements). In the rhetorical domain, the author employs simile (especially similes in the form of possessive constructions), metaphor, extensive quotation of Qur"anic verses, hadiths, and poetry (particularly from Rūmī and Jāmī), as well as devices such as laf wa nashr (dispersed synthesis) and paradox. Intellectually, the author is influenced by the school of Ibn ʿArabī (unity of existence, immutable archetypes, predispositional determinism) and the Naqshbandī order (heartfelt dhikr, solitude within society, vigilance). CONCLUSION: This work, while introducing an unknown commentary on Ibn ʿArabī"s ideas, represents an important link in the chain of transmission of Ibn ʿArabī"s mysticism to the Safavid period and India. Given that only a single manuscript exists and there is no reliable critical edition, its critical editing is essential.زمینه و هدف: نسخه خطی «اساس‌المعرفت» اثر کمال‌الدین صدیقی، عارف سده دهم هجری و از شاگردان جامی، تنها نسخه ای ناشناخته در کتابخانه آیت‌الله گلپایگانی قم است. هدف این پژوهش، نسخه شناسی اثر و تحلیل سبک‌شناسی آن در سه سطح زبانی، بلاغی و فکری است. روشها: این پژوهش به روش کتابخانه ای و توصیفی‑تحلیلی انجام شده است. داده ها از طریق خوانش مکرر و بررسی دقیق نسخه خطی گردآوری و سپس ویژگیهای سبکی اثر در سطوح سه گانه تحلیل شده است. یافته ها: نثر اساس‌المعرفت متأثر از نثر مصنوع دوره صفوی است و از سجع، جناس و تکرار بهره میبر‌د. در سطح واژگانی، بسامد بالای کهن‌واژه هایی چون «سوفار»، «دریوزه گری» و «غشاوه»، لغات عربی (جمع مکسر، مصادر صناعی)، صفات مؤنث برای جمع و ترکیبات وصفی مقلوب چشمگیر است. ساختار نحوی با کاربرد افعال کهن (ماضی استمراری با «ی»، مضارع التزامی به جای اخباری)، نشانه مفعولی «مر» و جابه جایی ارکان جمله مشخص میشود. در حوزه بلاغت، تشبیه (به ویژه اضافه تشبیهی)، استعاره، تضمین گسترده آیات، احادیث و اشعار (به ویژه از مولوی و جامی)، لف و نشر و تناقض‌نما کاربرد دارد. از حیث فکری، نویسنده از مکتب ابن‌عربی (وحدت وجود، اعیان ثابته، جبر استعدادی) و طریقت نقشبندیه (ذکر قلبی، خلوت در انجمن، مراقبه) تأثیر پذیرفته است. نتیجه گیری: این اثر ضمن معرفی شرحی ناشناخته از آرای ابن‌عربی، حلقه ای مهم از زنجیره انتقال عرفان ابن‌عربی به دوره صفوی و هند به شمار میرود. با توجه به وجود تنها یک نسخه خطی و نبود چاپ علمی معتبر، تصحیح انتقادی آن ضروری مینما‌ید.نسخه خطی, سبک‌شناسی, اساس‌المعرفت, کمال‌الدین صدیقی, نثر صفوی, نقشبندیهManuscript, Stylistics, Asās al- Maʿrifah, Kamāl al-Dīn Ṣiddīqī, Safavid prose, Naqshbandiyyahhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2018.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2018.pdfhttps://bahareadab.com/article/واکاوی سبک‌شناسی نسخه خطی «اساس‌المعرفت» کمال‌الدین صدیقی (سده دهم هجری)https://bahareadab.com/en/article/A Stylistic Analysis of the Manuscript Asās al-Maʿrifah by Kamāl al-Dīn Ṣiddīqī (10th Century AH)