%0 Journal Article
%T ژرفکاوی سبک‌شناسی شناختی:رابطه بین سبک ادبی و فرآیندهای ذهنی خواننده(مطالعه موردی: منتخب آثار جلال آل احمد)
%J Journal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A Zahra Iranmanesh
%A Mozhdeh Shafiei
%D 2025
%\ 2025/07/19
%N 116
%V 18
%P 119-132
%K Cognitive stylistics
%K  Jalal Al-Ahmad
%K  reader's mental processes
%K  five stories
%K  Westernization
%K  cultural schemas
%K  mental tension
%K  alienation.
%X زمینه: سبک‌شناسی شناختی، رویکردی میان‌رشته ای مبتنی بر زبان‌شناسی شناختی
و روان‌شناسی ادبی، بر تعامل عناصر سبکی متن با فرآیندهای ذهنی خواننده تمرکز
دارد. این پژوهش به بررسی رابطه سبک ادبی جلال آل احمد در آثار منتخب (پنج داستان
و غرب‌زدگی) با فرآیندهای شناختی خواننده میپردازد.‌

روش‌ها: این مطالعه توصیفی-تحلیلی با استفاده از تحلیل متنی کیفی، عناصر سبکی
مانند روایت شخصی، طنز اجتماعی و استعاره ها را در سه داستان از مجموعه پنج داستان
(«گلدسته ها و فلک»، «جشن فرخنده» و «خواهرم و عنکبوت») و متن کامل غربزدگی بررسی
کرد. تحلیل بر اساس نظریه های گیبس (2002) و لاکوف و جانسون (1980) و با کدگذاری
باز و محوری انجام شد.

یافته ها: سبک موجز، پرخاشگر و واقع‌گرایانه آل احمد، طرحواره های فرهنگی مانند
تضاد سنت و مدرنیته را فعال میکند و به تنش ذهنی، شبیه سازی شناختی و همذات‌پنداری
عاطفی منجر میشود.‌هشت جنبه فکری کلیدی شامل نقد نظام آموزشی، بازنمایی رویدادهای
سیاسی، مسائل زنان و فقر شناسایی شدند که ذهن خواننده را بازسازی میکنند.

نتیجه گیری: سبک آل احمد از طریق استعاره ها و غریب‌سازی، خواننده را به
بازاندیشی هویت ملی و بیداری اجتماعی سوق میدهد. این پژوهش خلأ شناختی در تحلیل ادبیات
متعهد فارسی را پر میکند و پیشنهاد میکند تحلیل به آثار دیگر گسترش یابد.
%U https://bahareadab.com/article_id/1917