%0 Journal Article
%T بررسی ابزارهای خلاقیت استعاری در منظومۀ «سلام بر حیدربابا» شهریار از نگاه معنی‌شناسی شناختی
%J Journal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A Seyyed Akbar Hatami
%A Arsalan Golfam
%A Mahnaz Karbalaei Sadegh
%D 2025
%\ 2025/07/11
%N 116
%V 18
%P 101-118
%K Conceptual metaphors
%K  metaphorical creativity
%K  Extending
%K  Elaborating
%K  Questioning and Combining
%X زمینه و هدف: در فرایند ایجاد استعاره مفهومی که درکی
استعاری از تجربیات انتزاعی است، ابزارهای خلاقیت «گسترس، پیچیده سازی، تردید و
سؤال و ترکیب» از سوی لیکاف و ترنر مطرح شده است. بررسی آنها در اشعار شاعران،
دستاوردی تازه در درک عواطف شاعرانه و انتقال آن به مخاطب است، در این مقاله با
هدف بررسی خلاقیت استعاری در شعر شهریار،
منظومۀ «سلام بر حیدربابا» بررسی شده است. 

روش: روش تحقیق در نگارش مقاله، بر پایۀ مطالعات کتابخانه ای و به شیوۀ
توصیفی- تحلیلی میباشد. جامعه آماری منظومۀ «سلام بر حیدربابا» شهریار، ترجمۀ
بهروز ثروتیان است. 

یافته ها: شهریار در منظومۀ حیدر بابا سلام، عواطف و تجربیات خود از دوران
کودکی اش در روستا را با توصیفهای لطیف و محتوایی نوستالژیک بیان کرده است. در
توصیفهای شاعر، استعاره مفهومی، با حوزه های مبدأ انسان، اشیاء، جهات، عناصر طبیعت
و غیره آمده است که در آفرینش آنها ابزارهای خلاقیت گسترش، پیچیده سازی، پرسش و
ترکیب را به صورت تک گانه و توأمان استفاده کرده است. یافته های تحقیق نشان میدهد:
ابزار ترکیب و گسترش در آفرینش استعاره مفهومی بیشترین فراوانی را دارد و ابزار
تردید و سؤال کمترین است. در 76 بند منظومه در بخش اول، ابزار گسترش 34 درصد،
ابزار پیچیده سازی 21 درصد، ابزار سؤال 15 درصد و ابزار ترکیب 30 درصد است.
این ابزارها را اغلب به صورت تک گانه استفاده کرده و در موارد اندکی به صورت
تؤامان است. از نظر محتوایی نیز استعاره ها در بیان مفاهیم زندگی، روزگار، غم و
اندوه، حسرت، شادی، جوانی و وصف عناصر طبیعت میباشد. 

نتیجه گیری: شهریار در بیان تجربیات
شاعرانه اش در منظومۀ «حیدربابا سلام»، در آفرینش استعاره مفهومی بیشتر از ابزار
گسترش و ترکیب و کمتر از ابزار سؤال بهره برده و از ابزار پیچیده سازی به طور
متوسط استفاده کرده است.
%U https://bahareadab.com/article_id/1916