%0 Journal Article
%T بدیع لفظی در قصاید مسعود سعد سلمان و جمال‌الدین عبدالرزاق اصفهانی: مطالعه ای سبک‌شناسانه
%J Journal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A Morteza Barati
%D 2025
%\ 2025/06/22
%N 115
%V 18
%P 165-183
%K Literary Stylistics
%K  Masoud Saad Salman
%K  Jamal al-Din Isfahani
%K  Badi' al-Riffi
%K  Comparison and Analysis
%X زمینه و هدف: این
پژوهش با هدف بررسی و مقایسه میزان استفاده دو شاعر برجسته ادب فارسی، مسعود سعد
سلمان و جمال‌الدین عبدالرزاق اصفهانی، از صنایع بدیعی لفظی در اشعارشان سامان
یافته است. صنایع بدیعی از دیرباز نقشی مهم در زیباسازی و غنای کلام ایفا کرده اند
و تحلیل آنها میتواند راهگشای درک بهتر سبک و جوهر شعری شاعران باشد. اهمیت این
موضوع در آن است که موسیقی درونی و لفظی شعر، یکی از عناصر بنیادین تعریف شعر در
سنت ادبیات فارسی به شمار میرود و بررسی این جنبه ها میتواند جایگاه شاعران را در
میان همعصرانشان روشن‌تر سازد.

روش: در این تحقیق،
اشعار دو شاعر بطور نظام‌مند از نظر بسامد و نوع کاربرد صنایع لفظی بررسی شده است.
برای این منظور، نمونه های قابل توجهی از قصاید هر دو شاعر استخراج و بر اساس
معیارهای بلاغی و بدیعی دسته بندی گردیده اند. سپس مقایسه ای میان میزان بهره گیری
و تنوع صنایع بدیعی در آثار آنان صورت گرفته تا تفاوتهای سبکی و بلاغی مشخص شود.

یافته ها: بررسیها
نشان داد که مسعود سعد سلمان به طور کلی بهره بیشتری از صنایع بدیعی لفظی برده است
و این استفاده در برخی موارد، همچون جناس و سجع، برجستگی بیشتری دارد. همین امر
موجب شده است که شعر او موسیقایی‌تر و از نظر آهنگینگی و انسجام لفظی غنی‌تر جلوه
کند. در مقابل، جمال‌الدین عبدالرزاق هرچند از این صنایع استفاده کرده است، اما
بسامد و شدت بکارگیری آنها به پای مسعود سعد نمیرسد. بر این اساس، میتوان گفت که
شعر مسعود سعد از منظر موسیقایی، «جوهر شعری» بیشتری دارد.

نتیجه گیری:یافته های این پژوهش نشان میدهد که تحلیل بلاغی و بدیعی میتواند
ابزاری کارآمد برای سبک‌شناسی و تمایزگذاری میان شاعران و دوره های ادبی باشد.
پژوهش حاضر تأکید میکند که برای شناخت بهتر سیر تطور ادبیات فارسی، انجام مطالعات
مشابه در حوزه بلاغت ضروری است تا سبک فردی هر شاعر و سبک کلی هر دوره با دقت
بیشتری شناسایی گردد.
%U https://bahareadab.com/article_id/1904