- تعداد نمایش : 113
- تعداد دانلود : 204
- آدرس کوتاه شده مقاله: https://bahareadab.com/article_id/2007
- کد IranDOI مقاله: IranDOI :10.irandoi.2002/bahareadab.2026 .19 .8205
سال : 19
شماره : 4
شماره پی در پی : 122
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 19،
شماره 4،
،
شماره پی در پی 122
تحلیل و واکاوی طرحواره های درمانی جفری یانگ در اشعار مهدی اخوانثالث
صفحه
(115
- 134)
مهسا خدادوست ، پروانه عادلزاده (نویسنده مسئول)، کامران پاشایی فخری
تاریخ دریافت مقاله
: اسفند 1404
تاریخ پذیرش قطعی مقاله
: خرداد 1405
چکیده
زمینه و هدف: اشعار مهدی اخوانثالث، بالاتر از یک کنش و روایت شعری، بازتابدهنده جراحتهای عمیق روحی و اجتماعی انسان است که در میانه شکستهای تاریخی و سیاسی بویژه پساز رخدادهای 28 مرداد 1332 گرفتار شده است. هدف این پژوهش تحلیل و تبیین علمی ساختارهای روحی حاکم بر جهان شعری اخوانثالث از منظر نظریه طرحواره های درمانی جفری یانگ است تا نشان دهد چگونهاتفاقات و حوادث فردی و اجتماعی در زندگی شاعر به یک زخم عمیق روحی در او تبدیل شده است.
روش مطالعه: روش مطالعه در این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی بر مبنای مطالعات کتابخانه ای و با تکیه بر هشت دفتر شعری حائز اهمیت اخوانثالث است.
یافته های پژوهش: یافته های حاصل از این پژوهش نشان میدهد که طرحواره های بنیادین موردنظر یانگ بصورت قابلملاحظه ای در اشعار اخوانثالث قابل رهگیری است و جهان شعری اخوان بازنمایی دقیقی از شکست طرحواره های یک نسل و مشکلات و مسائل شخصی،د عاطفی و حتی خانوادگی اوست.
نتایج پژوهش: نتایج پژوهش نشان میدهد که طرحواره های بنیادین ازجمله آسیبپذیری، بیاعتمادی، طرد اجتماعی، رها شدگی، محرومیت هیجان و نقص که در شعر اخوان قابلملاحظه است درحقیقت پاسخی روحی به احساس حقارت، محرومیت و شکستهایی است که شاعر در طول زندگی فردی و اجتماعی خویش آنرا تجربه کرده است.
کلمات کلیدی
جفری یانگ
, شعر مهدی اخوانثالث
, طرحواره های درمانی
, نقد روا نشناختی.
- اخوانثالث. مهدی (1353). از این اوستا. چاپ سوم. تهران: انتشارات مروارید با همکاری خانه کتاب.
- ______________ (1375). ارغنون. چاپ دهم. تهران: مروارید.
- _______________ (1385). زمستان. تهران: زمستان.
- _______________ (1386). ترا ای کهن بوموبر دوست دارم. چاپ پنجم. تهران: مروارید.
- ______________ (1391). دوزخ اما سرد. چاپ هفدهم. تهران: زمستان.
- ______________ (1393). سال دیگر ای دوست، ای همسایه. تهران: زمستان.
- ______________ (1396). آخر شاهنامه. چاپ دوازدهم. تهران: زمستان.
- ______________ (1398). در حیاط کوچک پاییز در زندان. چاپ سوم. تهران: زمستان.
- آزرمی. الهام و فرهادی. نواز الله (1404). «نقش طنز به عنوان مکانیزم جبران در تعدیل احساس حقارت در داستان کودک و نوجوان براساس نظریه آدلر». نشریه علمی سبکشناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب سابق). سال هجدهم. شماره دوازدهم. پی در پی 118. صص 275 ـ 291.
- انوشیروانی. علیرضا (1384). «تأویل نشانه شناختی ساختارگرای شعر زمستان اخوانثالث». نشریه زبانهای خارجی. شماره 23. صص 5 ـ 20.
- جهانتاب. طاهره و دیگران (1401). «واکاوی طرحواره های ناسازگار اولیه در رمان بریداللیل از هدی برکات براساس نظریه جفری یانگ». مجله الجمعیه الایرانیه للغه العربیه و آدابها. فصیله علمیه. العدد 64. صص 221 ـ 244.
- چنگیزیان.کامران و اسکندرنژاد. غزل (1404).«امکانسنجی تمرینات دلقک ژاک لوکرک در سایکودرام با تمرکز بر طرحواره انزوای اجتماعی جفری یانگ». مطالعات تطبیقی هنر. سال پانزدهم. شماره بیست و نهم. صص 17 ـ 26.
- رفائلی. اشکول و دیگران (1396). تند آموز طرحواره درمانی. ترجمه: مهدی فرجی. تهران: ارجمند، صص 32 ـ 49 ـ 77ـ 79.
- روزبه. محمدرضا (1389). ادبیات معاصر ایران (شعر). تهران: روزگار، ص 189.
- شاهرودی. فاطمه (1398). «نقد روانشناختی شخصیت اصلی زن فیلم رگ خواب {تولید 1396} از دیدگاه طرحواره جفری یانگ». زن در فرهنگ و هنر.دوره 11. شماره 2. صص 233 ـ 249.
- شایگان فر. حمیدرضا (1384). نقد ادبی. چاپ دوم. تهران: حروفیه، ص 117.
- صائمی. مریم و دیگران (1402). «واکاوی مؤلفه های خشم و مکانیسم جبران بر مبنای روانشناسی آلفرد آدلر در اشعار مهدی اخوانثالث». نشریه علمی سبکشناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب). دوره 16. پیاپی 90. صص 161 ـ 182.
- صمیمی. سعیده و دیگران (1401). «نقد روانکاوانه شخصیت وهاب در رمان خانه ادریسیها براساس طرحواره ناسازگار اولیه با تکیه بر رویکرد جفری یانگ». فصلنامه پژوهشهای ادبی. سال 19. شماره 75. صص 105 ـ 131.
- صنعتی. محمد (1380). تحلیلهای روانشناختی در هنر و ادبیات. تهران: نشر مرکز، ص 4.
- عرفانیان. لاله (1400). «تحلیل گفتمان شعر اعتراض در شعر مهدی اخوانثالث بر پایه تحلیل گفتمان لاکلائو و موفه». دو فصلنامه مطالعات نقد ادبی. سال شانزدهم. شماره پنجاه. صص 223 ـ 247.
- فتوحی رود معجنی. محمود (1389). بلاغت تصویر. 2جلد. تهران: سخن، ص 384.
- فخری. سهیلا (1390). نقد و تحلیل مضامین یأس آلود در شعر فروغ فرخزاد و اخوانثالث. پایاننامه کارشناسی ارشد دانشگاه محقق اردبیلی، ص 54.
- قهاری. شهربانو (1397). تغییر طرحواره ها. چاپ دوم. تهران: رشد، ص 59.
- کاخی. مرتضی (1371). صدای حیرت بیدار (گفتگوهای مهدی اخوانثالث). تهران: زمستان، ص155.
- محمدی آملی. محمدرضا (1380). آواز چگور. تهران: نشر ثالث، صص 284 ـ 291.
- نجفی. عیسی و چهری. طاهر (1392). «بررسی تشبیهات اخوان و گفتمانهای مربوط به آن». فصلنامه تخصصی سبکشناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب). سال هفتم. شماره. پیاپی 25. صص 323 ـ 338.
- یانگ. جفری (1386). طرحواره درمانی. ترجمه: حسن حمید پور. تهران: انتشارات ارجمند، صص 29 ـ 98 ـ 92.
- _________(1383). شناخت درمانی اختلالات شخصیت با رویکرد طرحواره محور. ترجمه: علی صاحبی و حسن حمید پور. تهران انتشارات ارجمند. صص 21 ـ 32 ـ 37 ـ 59.
- یانگ. جفری و دیگران (1389). طرحواره درمانی راهنمای کاربردی برای متخصصان بالینی. ترجمه: حسن حمیدپور و زهرا اندرز. تهران: انتشارات ارجمند، صص 8 ـ 29ـ 28 ـ 60 ـ 22 ـ 21 ـ 74.
- یانگ. جفری و کلوسکو. ژانت (1396). زندگیات را دوباره بیافرین. ترجمه: ساره حسینی عطار. تهران: شمشاد، صص 28 ـ 35.
- یاوری. حورا (1386). روانکاوی و ادبیات: دو متن، دو انسان، دو جهان؛ از بهرام گور تا راوی بوف کور. تهران: اطلاعات، ص 18.