ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
اطلاعات مقاله
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب) شماره 114

سال : 18
شماره : 8
شماره پی در پی : 114

ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 18، شماره 8، ، شماره پی در پی 114

روند فراگیری حروف اضافه در کودکان گروه سنی الف

صفحه (85 - 104)
فاطمه معینی ، مریم ایرجی (نویسنده مسئول)، فروغ کاظمی
تاریخ دریافت مقاله : اردیبهشت 1404
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : مرداد 1404

چکیده

زمینه و هدف: از دیدگاه شبکۀ شعاعی یک مفهوم مرکزی به عنوان هستۀ معنایی عمل میکند و سایر مفاهیم مرتبط به صورت شعاعی از این هسته منشعب میشوند. بر اساس اطلاعات موجود، تاکنون پژوهشی در زمینۀ تحلیل گفتار کودکان در قالب شبکۀ شعاعی صورت نگرفته است. هدف از تحقیق حاضر، تحلیل فرایند فراگیری حروف اضافه (از، به و با) در گفتار کودکان بر اساس دیدگاه شبکۀ شعاعی است.

روش پژوهش: این پژوهش بر مبنای نظریۀ رشد برونر (1995) پیش رفته و بدین منظور از روش توصیفی-تحلیلی استفاده شد. داده ها با شیوۀ نمونه گیری تصادفی از 40 کودک در گروه سنی 2 تا 5 سال از دو مهدکودک منطقه 2 تهران جمع‌آوری شد. با تحلیل گفتار کودکان، تلاش شد تا شبکۀ شعاعی حروف اضافه در این سنین شناسایی و تحلیل شود.

یافته های پژوهش: کودکان ابتدا معنای پیش‌نمونه این حروف را فرا می‌گیرند و عمدتاً از شبکۀ شعاعی ساده برای بیان معانی استفاده میکنند. کودکان در ابتدا بیشتر از حرف اضافه «به» برای اشاره به هدف استفاده میکنند و با روند رشد، شبکۀ شعاعی آنها پیچیده تر میشود. این یافته ها با نظریۀ مراحل رشد زبانی برونر همخوانی دارد و بر اهمیت بازنماییهای تصویری و نمادی در یادگیری زبان تأکید میکند.

نتایج پژوهش: فرایند فراگیری زبان کودکان تحت تأثیر عوامل مختلفی همچون پیچیدگی ساختارهای نحوی، نیازهای شناختی کودک و محیط زبانی است. رشد ناکافی سیستم‌ دستوری و شناختی کودکان، پیچیدگی نحوی جملات حاوی حروف اضافه و محدودیتهای محیط زبانی عواملی هستند که باعث استفاده محدود از حروف اضافه در گفتار کودکان دو ساله میشود. تحلیل حروف اضافه بر اساس مدل شبکۀ شعاعی نیز مؤید همین نتیجه میباشد. نتایج این پژوهش میتواند به درک عمیقتر فرایند یادگیری زبان در کودکان و طراحی برنامه های آموزشی مؤثرتر کمک کند.

کلمات کلیدی
حروف اضافه , شبکۀ شعاعی , زبانشناسی شناختی , نظریۀ رشد برونر

فهرست منابع
  • انوری، حسن. (1382). «فرهنگ بزرگ سخن». انتشارات سخن، تهران.
  • بادام دری، زهرا، علی علیزاده، الناز اقبالی و طاهره وحیدی فردوسی. (1401). «کاربرد طرح واره های تصویری در آموزش حروف اضافه؛ مطالعه موردی حرف اضافه «به» در زبان فارسی»، جستارهای زبانی، دوره 13، شماره 1، 597-628.
  • راسخ مهند، محمد. (1393). «مقدمه ای بر زبانشناسی شناختی: نظریه ها و مفاهیم». انتشارات سمت، تهران.
  • رضی‌نژاد، محمد، توحید صیامی و مونا فرمانده بحری. (1399). «بررسی شبکه معنایی حرف اضافه فارسی «پیش» در چارچوب معنی‌شناسی شناختی». دومین کنفرانس ملی علوم انسانی و توسعه در شیراز، https:--Civilica.com-doc-1183971.
  • رقیب‌دوست، شهلا و شهره مختاری. (1402). «آموزش حرف اضافه «به» به غیر فارسی‌زبانان بر پایه رویکرد شناختی». پژوهش‌نامه آموزش زبان فارسی به غیر فارسی‌زبانان، دوره 12، شماره 1، 73-100.
  • گلفام، ارسلان، مصطفی عاصی، فردوس آقاگل زاده و فاطمه یوسفی. (1388). «بررسی حرف اضافه «از» در چارچوب معناشناسی شناختی و مقایسه آن با رویکرد سنتی». زبان و زبان شناسی ، دوره 5، شماره 10، 69-80.
  • گلفام، ارسلان و فاطمه یوسفی راد. (1389). «رویکرد معناشناسی شناختی به حروف اضافه مکانی زبان فارسی از منظر آموزشی، مطالعه موردی: حرف اضافه در». پژوهشهای زبان خارجی، شماره 56، 167-179.
  • نوری، نسیم. (1399). «شخصیت‌شناسی کودکان 2 ساله»، مجموعه مقاله 2، http:--drnasimnouri.com.
  • Aitchison, Jean. (2011). The articulate mammal: An introduction to psycholinguistics (5th ed). Routledge.
  • Brugman, Claudia Marlea. (1980). The study of Over: Polysemy, Semantics, and the Structure of the Lexicon. New York: Garland.
  • Brugman, Claudia, and George Lakoff. (1988). Cognitive Topology and Lexical Networks. Lexical Ambiguity Resolution: Perspective from Psycholinguistics, Neuropsychology, and Artificial Intelligence. Steven, S. Garrison, W, Cottrell.,& Michael, K. Tanehaus(eds.). San Mateo. Morgan Kaufmann, 477-508.
  • Bruner, Jerome. (1995). The Cognitive revolution in children's understanding of mind. Human Development, 38(4-5), 203-213.
  • Aajami, Raghad Fahmi. (2022). A cognitive linguistic study of the English prepositions above, on and over. Journal of Language and Linguistics Studies, 18(1), 738-751.
  • Johnson, Mark, and George Lakoff. (1980). Metaphors we live by. Chicago: Chicago University Press.
  • Lakoff, George. (1987). Woman, Fire and Dangerous Things: What Categories Reveal about the Mind. Chicago: Chicago University Press.
  • Lee, David. (2001). Cognitive Linguistics: An introduction. Oxford: Oxford University Press.
  • Piaget, Jean. (1975). The equilibration of cognitive structures: The central problem of intellectual development . University of Chicago Press. 15-42
  • Preciado-Sánchez, Ana Mónica, and José Luis Moreno-Vega.. (2024). The effects of type of instruction of English prepositions with varying degrees of salience. Lenguaje. 52(2), 1-34.
  • Tchizmarova, Ivelina. (2006). "A Cognitive Linguistics Analysis Of the Bulgarian Verbal Prefixes". Retrieved from: http:--seelrc.org.
  • Tchizmarova, Ivelina. (2012). "A Cognitive Linguistics Analysis Of the Bulgarian Verbal prefixes". Jezitoslovle, 219-260.
  • Tomasello, Michael. (2009). Cognitive Linguistics. In M. Bechtel and G. Graham (eds) A companion to Cognitive Science. Blackwell Companions to Philosophy, 477-487.
  • Tyler, Andrea, and Vyvyan Evans. (2003). The Semantics of English English prepositions:Spatial Scenes, Embodied Meaning and Cognition. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Yule, George. (2022). The study of language (8th ed). Cambridge University Press