- تعداد نمایش : 556
- تعداد دانلود : 221
- آدرس کوتاه شده مقاله: https://bahareadab.com/article_id/1883
- کد IranDOI مقاله: IranDOI:10.irandoi.2002/bahareadab.2025 .18 .7930
سال : 18
شماره : 8
شماره پی در پی : 114
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 18،
شماره 8،
،
شماره پی در پی 114
تحلیل جلوه های فضاسازی روایی رمان زیبا صدایم کن بر اساس نظریه لوسین گلدمن
صفحه
(57
- 83)
مریم فرهمندی ، فرشته ناصری (نویسنده مسئول)، مریم پیکانپور ، زهره سرمد
تاریخ دریافت مقاله
: اردیبهشت 1404
تاریخ پذیرش قطعی مقاله
: مرداد 1404
چکیده
زمینه و هدف: فضاسازی در داستان چیزی فراتر از مکان وقوع داستان است. فضاسازی شامل عواملی مانند پیشینۀ فرهنگی، محیط اقتصادی و اجتماعی می شود. فضاسازی بر عواملی چون زبان و عملکرد شخصیت ها تأثیر میگذارد. اثر داستانی زیبا صدایم کن با برخورداری از ساختاری اجتماعی، بستر مناسبی را جهت کشف مبانی فرهنگی فراهم میسازد. جستجوی تمهیداتی که نویسنده جهت بیان مقاصد درونی کلام خویش بر اساس دغدغه های حاکم در ذهن، از آن بهره برده است موضوع اصلی این پژوهش است. در این مقاله کوشیده ایم مبانی اجتماعی را به لحاظ نقد و ارزیابی مبانی فرهنگی و اخلاقی در اثر زیبا صدایم کن بررسی کنیم.
روشها: پژوهش پیش رو، مطالعه ای نظری است که به شیوه پژوهش کتابخانه ای و با روش توصیفی- تحلیلی و مطالعات کتابها و پایاننامه ها به تبیین جلوه های فضاسازی فرهنگی و اجتماعی این اثر پرداخته است. محدوده و جامعه مورد مطالعه، اثر زیبا صدایم کن به قلم فرهاد حسنزاده بوده که توسط کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان منتشر شده است.
یافته ها: اثر زیبا صدایم کن در مقایسه با دیگر آثار فرهاد حسنزاده، به نمایش آسیبهای اجتماعی در قشر نوجوان پرداخته است و مضامین اجتماعی و فرهنگی از جمله؛ فقر، تنهایی، کودک بیسرپرست و طلاق را به زیبایی به تصویر کشیده است. مهمترین شاخصه این اثر، بهره وری از شیوه های بیانی نثر عامیانه و حوادث پر رمز و راز به زبانی ساده و روان است.
نتیجه گیری: این اثر برمبنای نظریه ساختگرایی لوسین گلدمن مورد مطالعه و ارزیابی قرار گرفته است و نتایج پژوهش حاکی از آن است که این داستان، با ساختار استوار خود، بر مبنای فرم و ساختاری منحصربه فرد، توانسته است روابط و مناسبات فرهنگی و اجتماعی را با تکیه بر اصطلاحات ویژه به زبان رمز وکنایه بیان نماید. دستاورد مهم این پژوهش، گسترش مرزهای نظری ساختگرایی تکوینی به حوزه روایتشناسی فضامحور در ادبیات کودک و نوجوان فارسی است؛ جریانی که کمتر از منظر جامعه شناسی ادبی لوسین گلدمن مورد بررسی قرار گرفته است.
کلمات کلیدی
فضاسازی
, ساختگرایی لوسین گلدمن
, زیبا صدایم کن
, ادبیات معاصر
, نقد ادبی
, فرهاد حسنزاده
- آریانپور، امیرحسین. (١٣٨٠). جامعه شناسی هنر، تهران: گستره .
- اکبری، علی. (1393). فضا و معماری در ادبیات داستانی معاصر ایران. تهران: نشر نی.
- تایسن، لیس. (١٣٨٧). نظریه های نقد ادبی معاصر، ترجمه مازیار حسینزاده و فاطمه حسینی، تهران: نگاه امروز.
- ترابی، علیاکبر. (١٣٥٣). مبانی جامعه شناسی، تهران: اقبال.
- ترابی، علیاکبر. (١٣٧٠). جامعه شناسی و ادبیات، تبریز: نوبل.
- ترابی، علیاکبر. (١٣٨٥). جامعه شناسی ادبیات فارسی، تبریز: فروزش.
- ترابی، علیاکبر. (١٣٤٧). مبانی جامعه شناسی، چاپ دوم، تبریز: فروغ آزادی.
- تودوروف، تزوتان. (١٣٩٣). بوطیقای ساختارگرا، ترجمه محمد نبوی، چاپ سوم، تهران: آگه .
- حسنزاده، فرهاد. (1390). زیبا صدایم کن. تهران: نشر پیدایش.
- لازار، ژیلبر. (١٣٨٤). شکلگیری زبان فارسی، ترجمه مهستی بحرینی، چاپ اول، تهران: هرمس؛ محمدجعفر. پوینده ، مترجم، تهران: سرچشمه .
- گلدمن، لوسین. (1396). خدای پنهان: پژوهشی درباره اندیشه های پاسکال و تراژدیهای راسین. ترجمۀ عباس میلانی. تهران: اختران.
- گلدمن، لوسین. (1398). درآمدی بر جامعه شناسی رمان. ترجمه ی مهدی سلیماننژاد. تهران: آگاه.
- گلدمن، لوسین. (1385). برای جامعه شناسی رمان. ترجمه ناصر فکوهی. تهران: نی.
- گلدمن، لوسین. (1393). ساختارگرایی و نقد ادبی. ترجمه فریدون فاطمی. تهران: نیلوفر.
- گلدمن، لوسین. (1391). ساختار ذهنی در آثار هنری. ترجمه نسترن یوسفی. تهران: علمی فرهنگی.
- نیکنژاد، مهناز. (1396). فضا در داستان کوتاه ایرانی. پژوهشهای ادبی، دوره 9، شماره 1، صص 29-52.
- ولک، رنه . (١٣٧٤). تاریخ نقد جدید، ج ٢، تهران: نیلوفر.
- ولک رنه و اوستن وارن. (١٣٨٢). نظریه ادبیات، ترجمه ضیا موحد و پرویز مهاجر، تهران: علمی و فرهنگی.
- طلوعی، وحید و محمد رضایی. (١٣٨٦).ضرورت کاربست ساختارگرایی تکوینی در جامعه شناسی ادبیات (ساختارگراییتکوینی در مقام روش(. مجله جامعه شناسی ایران شماره سوم، دوره هشتم صص٣٧-٣.
- عاملی رضایی، مریم. (١٣٩١). خاستگاه فلسفی نظریه جامعه شناسی ادبی و آسیبشناسی به کارگیری آن در متون ادبی فارسی، فصلنامه پژوهششناسی، سال ٩، شماره ٣٦.
- علیرضا تایوغ ، نجیبه هنرور ، فرهاد فلاحتخواه. (1402). بررسی سبک فکری شعر حمید مصدق با تکیه بر جامعه شناسی لوسین گلدمن. ماهنامه علمی سبکشناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)، سال16، شماره 5، مرداد 1402 ، شماره پی در پی 87 مرداد، صفحه 125-139.