%0 Journal Article
%T پژوهشی در محتوای اجتماعی ادبیات سده نهم، بررسی موردی؛ خبر رسانان در عصر تیموریان
%J  ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A راضیه ایمانی
%A فاطمه حیدری
%A احمد ذاکری
%A مهدی محقق
%D 2026
%\ 1404/08/12
%N 122
%V 19
%P 1-15
%K نامه
%K  خبر
%K  چاپارخانه
%K  ایلچی
%K  قاصد.
%X زمینه و هدف: از دیرباز با پیدایش حکومتها در جوامع انسانی نهادهایی برای اداره
امور شکل گرفتند، یکی از این نهادها دیوان برید بود. این نهاد در دوره باستان به
وجود آمد و تا دوره اسلامی برقرار بود، اما در عصر ایلخانان نظام برید در ایران
برچیده شد و حاکمان برای ارتباط با همسایگان و حکومتهای محلی از چاپارخانه ها
استفاده کردند. استفاده از چاپارخانه ها در عصر تیموریان نیز ادامه یافت و نسبت به
عصر ایلخانان نظام‌مندتر شد. پژوهش حاضر
ضمن توصیف نهادهای خبررسانی به معرفی عاملین و شاغلین خبررسانان در عهد تیموریان
میپردازد.

روش مطالعه: پژوهش پیش‌رو، به دو شیوه اسنادی و کتابخانه ای صورت گرفته است.

یافته ها: چاپارخانه در حقیقت ایستگاهی بود که ایلچیان و قاصدان در آن استراحت
و اسبان خسته را با اسبان تازه نفس تعویض میکردند. در زمان حکومت تیموریان بر
ایران ایلچیان وظیفه خبررسانی، رساندن تحف و هدایای پادشاهان و گاه میانجیگری و
برقراری صلح را برعهده داشتند و برای به انجام رساندن این امور از خصوصیاتی مانند:
زیرکی، قدرت بیان و مصونیت سیاسی برخوردار بودند و مورد احترام پادشاهان قرار
میگرفتند. در عصر مذکور برای امر خبررسانی از قاصد، منهی و کبوتر نامه رسان نیز
بهره میجستند.

نتیجه گیری: با تحقیق و مطالعه در متون تاریخی عهد ایلخانان و تیموریان میتوان
به جزئیاتی در رابطه با نظام خبررسانی و انواع خبررسانان در عهد تیموری دست یافت.
در عهد ایلخانان نظام چاپاری شکل گرفت، خانان مغول نتوانستند این نهاد را به خوبی
اداره کنند اما تیمور توانست تا حدودی
نظام خبررسانی و نهاد چاپاری را سامان بخشد.
%U https://bahareadab.com/article_id/2002