%0 Journal Article
%T تحلیل و بررسی مفهوم عدالت و ظلم ستیزی در شعر قرن ششم تا هشتم هجری
%J  ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A فاطمه ارشادیان
%A ناهید عزیزی
%A فوزیه پارسا
%D 2026
%\ 1404/06/02
%N 117
%V 18
%P 209-231
%K دادخواهی
%K  ستم‌ستیزی
%K  شعر فارسی
%K  قرن ششم تا هشتم.
%X زمینه و هدف: متون ادبی از دیرباز تاکنون بعنوان یکی از جمله ارزنده ترین و دست
اولترین منابع بجهت تحلیل و ارزیابی اوضاع سیاسی، اجتماعی و فرهنگی هر عصر و زمانه ای
بشمار می‌آیند که با کارکردی جامعه شناسانه توانایی بازنمود بسیاری از تحوّلات
اجتماعی و سیاسی را در خود دارند. شاعران بعنوان یکی از گروه های آگاه و اندیشمند
جامعه در بسیاری از اوقات در آثار خویش به مسائل سیاسی و اجتماعی عصر و روزگار بی‌تفاوت
نبوده اند و بمانند تاریخ نگاری ریزبین و وقاد و قاضی عادل هم به ثبت و ضبط وقایع
پرداخته اند و هم به نقد اوضاع و احوال جامعه. قرن ششم تا هشتم هجری یکی از ادوار پر آشوب
ایران است که بدنبال حمله مغول و ناهنجاریهای بوجود آمده پس از آن، بسیاری از
شاعران به اوضاع و احوال موجود در جامعه و ظلم و ستم موجود در جامعه تاخته اند.
هدف پژوهش حاضر تحلیل و واکاوی عدالت‌ستایی و ظلم ستیزی در شعر قرن ششم تا هشتم
هجری میباشد. 

روش پژوهش: روش مطالعه در این جستار بشیوه توصیفی ـ تحلیلی، بر مبنای مطالعات
کتابخانه ای و روش تحلیل محتواست که در آن اشعار
نُه شاعر برجسته از قرن ششم تا هشتم هجری مورد توجّه قرار خواهد گرفت. 

یافته های پژوهش: یافته های پژوهش نشان میدهد که شاعران مورد
بررسی اشارات مستقیم و غیر مستقیم بسیاری به ناکارآمدی طبقات حاکم، ظلم و ستم
فرمانروایان، بی‌توجّهی به عدل و داد، فساد، جهل و ناکارآمدی حاکمان و شیوه های
مختلف تظلم و دادخواهی داشته اند.

نتایج پژوهش: پژوهش حاضر نشان میدهد که شعر فارسی در سه قرن یاد شده یکی از
مهمترین بسترهای دادخواهی، نقد قدرت و دفاع از عدالت را فراهم آورده است. از میان
سه قرن مورد بررسی در قرن ششم بیشترین توجّه به مسأله ظلم و ستم موجود در جامعه
شده است و فریاد دادخواهی شاعران در این قرن بیشتر است و سنایی، عطار، انوری،
خاقانی، ابن یمین، نظامی، سعدی، حافظ و عبید به ترتیب بیشترین توجّه را به مفهوم
عدالت و ستم‌ستیزی در اشعار خود داشته اند.
%U https://bahareadab.com/article_id/1937