%0 Journal Article
%T سبک‌شناسی شعر لاتی در دوره معاصر (1300-1357)
%J  ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A سعید بیات شهبازی
%A محسن ایزدیار
%A علی اسکندری
%A فاطمه قهرمانی
%D 2026
%\ 1404/06/01
%N 117
%V 18
%P 135-157
%K سبک‌شناسی
%K  شعر لاتی
%K  ادبیات عامیانه
%K  نقد اجتماعی
%K  دوره معاصر.
%X هدف: شعر لاتی بعنوان یکی
از زیرشاخه های مهم اما مغفول‌مانده ادبیات عامیانه در دوره معاصر (۱۳۰۰-۱۳۵۷)،
بازتاب‌دهنده صدا و جهان‌بینی طبقات فرودست و حاشیه نشین شهری است. این جریان
ادبی، سندی زنده از تنشها و فرهنگی دوران خود محسوب میشود. هدف اصلی این پژوهش،
تحلیل سبک‌شناسانه جامع شعر لاتی در سه سطح زبانی، ادبی و فکری است تا کارکردهای
اجتماعی، نظام ارزشی و مکانیسمها مقاومت فرهنگی نهفته در آن را آشکار سازد.

روش: این تحقیق با رویکردی
توصیفی-تحلیلی و بر مبنای چارچوب نظری سبک‌شناسی انجام شده است. پیکره پژوهش شامل
مجموعه ای از نمونه های شاخص شعر لاتی، با تمرکز ویژه بر اشعار گردآوری‌شده از
فرهنگ لغات و اصطلاحات و امثال لاتی» و همچنین ترانه های پرمخاطب کوچه بازاری و فیلمها
آن دوره است. در این فرآیند، ابتدا ویژگیها برجسته در هر یک از سطوح سه گانه
(زبانی، ادبی و فکری) شناسایی و طبقه بندی و تحلیل شده است.

یافته ها: یافته ها نشان میدهد که لایه های سبکی این شعر در پیوندی ارگانیک با یکدیگر
عمل میکنند. در سطح زبانی، هنجارگریزی از زبان معیار و بهره گیری گسترده از واژگان
آرگو، اصطلاحات کوچه بازاری و نحو گفتاری، یک کنش آگاهانه برای هویت‌سازی و
مرزبندی با فرهنگ رسمی است. این زبان، جهانی با ساختارهای اخلاقی دوقطبی
(مرد/نامرد، رفیق/نارفیق) خلق میکند. در سطح ادبی، صور خیال و صنایع بدیع کارکردی
ابزاری و ارتباطی دارند؛ تشبیه های حسی، استعاره های عینی (مانند دنیا به مثابه
عروس فریبکار) و کنایه های پربسامد، مفاهیم انتزاعی چون بی‌عدالتی، خیانت و فقر را
برای مخاطب عام ملموس و قابل‌فهم میسازند. این دو سطح، زیربنای سطح فکری را تشکیل
میدهند که متشکل از یک جهان‌بینی پیچیده است: تقدیرگرایی و شکایت از «فلک»، آگاهی
طبقاتی در نقد صریح شکاف اقتصادی و فساد قدرت، و اتکا به مرام فتوت و جوانمردی
بعنوان یک نظام ارزشی جایگزین.

نتیجه گیری: شعر لاتی یک سبک مقاومت است که از طریق ویژگیها سبکی خود، به ابزاری برای
هویت‌سازی گروهی و نقد غیرمستقیم اجتماعی تبدیل میشود. این اشعار نه تنها دارای
ارزش ادبی هستند، بلکه سندی جامعه شناختی برای درک صدای بخشی از جامعه ایران در
یکی از دوره های حساس تاریخی آن بشمار میروند.
%U https://bahareadab.com/article_id/1934