%0 Journal Article
%T بررسی ساختاری مناسبات استعاره های شناختی با اسطوره و عرفان در داستا‌نهای ابن‌سینا و سهروردی
%J  ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A هاجر ‌آق‌ار کاکلی
%A مسعود روحانی
%A علی اکبر باقری
%A حسین حسن‌پور آلاشتی
%D 2025
%\ 1404/03/20
%N 115
%V 18
%P 19-36
%K استعاره های شناختی
%K  اسطوره
%K  عرفان
%K  ابن‌سینا
%K  سهرودی
%X زمینه و
هدف: استعاره های
شناختی به عنوان یکی از الگوهای ادراکی معتبر برای تبیین تجربه های عرفانی شناخته
میشوند. نگرش استعاری عارفان و فیلسوفان، عنصر بلاغی غالب در روایتهای شهودی و
استدلالی آنان است که سبک شخصی آنها را شکل میدهد. با توجه به اینکه زبان حکمت و
عرفان، به ویژه در قالب داستانهای رمزی، همانند زبان شعر و هنر، دارای ویژگیهای
زبانی رمزی و استعاری است و همچنین با در نظر گرفتن پیوندهای ناگسستنی میان متون
عرفانی و اسطوره، این پژوهش بر آن است تا ژرف‌ساخت اسطوره ای داستانهای ابن‌سینا و
سهروردی را بر مبنای زبان استعاری آ‌نها تحلیل و بازنمایی نماید. در تحلیل
داستانهای ابن‌سینا و سهروردی، چگونگی کارکرد و تعامل استعاره با اسطوره و عرفان
مورد بررسی قرار میگیرد تا روشن شود که چگونه این دو فیلسوف از این ابزارها برای
تأویل و تبیین جهانبینی خود بهره جسته اند.

روش مطالعه: این پژوهش با اتخاذ روش کتابخانه ای، در صدد واکاوی و تبیین عمیقتر
آثار سهروردی و ابن‌سینا است. بدین منظور، مطالعه دقیق و نظاممند داستانها مبنای
اصلی پژوهش را تشکیل میدهد. با بهره گیری از فیش‌بداری اولیه از منابع کتابخانه ای
مرتبط، تلاش میشود تا با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، ابتدا استعاره ها و اسطوره 
استخراج و شناسایی کرده و خوانشی متفاوت از این آثار ارائه شود. 

یافته ها: یافته ها حاکی از آن است که استعاره های شناختی نقشی محوری در
بازآفرینی و کارکرد اسطوره در متون عرفانی-فلسفی ابن‌سینا و سهروردی ایفا میکند؛
به گونه ای که اسطوره های کهن از حالت روایی صِرف خارج شده و به استعاره های
شناختی سیال تبدیل میشوند. در
میان آثار ابن سینا و سهروردی، اسطوره نه به مثابه داستانی کهن، بلکه چونان زبانی
زنده برای بیان سلوک وجودی انسان بازآفرینی میشود.

نتیجه گیری: در این آثار استعاره های
شناختی در تعامل با اسطوره، در راستای تبیین و اقناع مخاطب نسبت به جهانبینی ابن‌سینا
و سهروردی عمل میکنند.
%U https://bahareadab.com/article_id/1897