- تعداد نمایش : 35
- تعداد دانلود : 50
- آدرس کوتاه شده مقاله: https://bahareadab.com/article_id/1920
- کد IranDOI مقاله: IranDOI:10.irandoi.2002/bahareadab.2025 .18 .8003
سال : 18
شماره : 10
شماره پی در پی : 116
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 18،
شماره 10،
،
شماره پی در پی 116
بررسی آموزه های تربیتی در داستانهای کودک و نوجوان دهه نود
صفحه
(179
- 196)
ربابه داهیم (نویسنده مسئول)، مطهره صلحجو
تاریخ دریافت مقاله
: مرداد 1404
تاریخ پذیرش قطعی مقاله
: آبان 1404
چکیده
زمینه و هدف: از اهداف اصلی ادبیات کودک و نوجوان، تعلیم و تربیت مخاطب است و داستان نویسی علاوه بر سرگرمی، بستر مناسبی برای انتقال آموزه های مختلف میباشد، در این پژوهش با هدف تأملی بر آموزه های تربیتی در موضوعهای اخلاق فردی، خانواده، اجتماع و وطن در آثار داستانی دهه نود، تعداد ده اثر داستانی این دوره، مورد تحلیل قرار گرفته است.
روش: گردآوری اطلاعات با مطالعه کتابخانه ای و به صورت توصیفی تحلیلی است. جامعه آماری تحقیق، تعداد ده کتاب داستانی دهه نود در موضوعهای مختلف از گروه سنی ب تا ه میباشد که باتوجه به گروه سنی، موضوع داستانی و پرمخاطب بودن با نمونه گیری تصادفی انتخاب شده اند.
یافته ها: دهه نود در حوزۀ ادبیات کودک و نوجوان آثار متنوعی دارد و در موضوعهای مختلف، داستان در گروه هایی سنی مختلف تألیف شده است. اهمیت فرد، خانواده و جامعه محوریت موضوعی داستانهاست و نویسندگان با ابزار طنز، نقد، نمادسازی از حیوانات، بازنویسی آثار ادبیات کلاسیک، محتوای سرگرمی، رمان روانشناختی به آموزه های مستقیم و غیرمستقیم پرداخته اند. آموزه تربیتی در اخلاق فردی ادامه ادب تعلیمی است که نکوهش رذیلتها و ستایش فضلیتهای اخلاقی برای کسب مهارتهای زندگی است، در موضوع خانواده، تأکید بر اهمیت خانواده، همکاری و تعامل اعضای خانواده باهم، صمیمیت، عشق ومحبت خانوادگی آموزه تربیتی است. در موضوع جامعه و وطن آموزه تربیتی در حب وطن، هوشیاری در حفظ وطن و مقابله با خائنان، اخلاق اجتماعی و رعایت حقوق افراد، احترام به همنوع، کسب مهارتهای اجتماعی، کارگروهی، رعایت بهداشت و حفظ محیط زیست آمده است.
نتیجه گیری: در محتوای آثار داستانی دهه نود، در موضوع فرد، خانواده و جامعه، آموزه های تربیتی برای کسب مهارتهای زندگی در اخلاق فردی و اجتماعی، حفظ خانواده و تأکید بر روابط خانوادگی صمیمی، کسب مهارت های اجتماعی در زندگی جمعی، اهمیت وطن و حفظ محیط زیست آمده است.
کلمات کلیدی
داستان
, کودک و نوجوان
, آموزه
, فرد
, خانواده
, جامعه
, دهه نود.
- احمدی، احمد رضا(1395) ماهی قرمز ماهی طلایی، تهران:کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
- باباسالار، علی اصغر، المرعی، حسین(1396) «بررسی ادبیات داستانی کودک و نوجوان در ایران در دو دهه چهل و پنجاه از لحاظ درونمایه با تکیه بر هجده داستان از یازده نویسنده»، بهار ادب، ش پیاپی 38:صص 45ـ 64
- تقوی، سید حسین(1390) آیین زندگی (اخلاق کاربردی). قم: نسیم ظهور.
- حسنزاده، فرهاد (1391) گلستان سعدی، قصه های شیرین ایرانی، تهران: سوره مهر.
- حسنزاده، فرهاد(1392) خاطرات یک خونآشام عاشق، تهران: چرخ و فلک.
- حسنزاده، فرهاد(1393) زیبا صدایم کن، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
- حسنزاده، فرهاد(1398). موش سر به هوا، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
- رحمانی خیاوی، صمد(1383) ادبیات کودکان(شعر وقصه)، تبریز: هماذر
- رشتچی، مژگان(1389) «ادبیات داستانی کودکان و نقش آن در رشد تفکر»، نشریه تفکر و کودک، ش2، صص 23ـ 37
- سیف، علی اکبر(1387) روانشناسی پرورشی نوین،تهران: دروان
- شاه آبادی، حمیدرضا(1391) وقتی مژی گم شد، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
- شجاعی، سید علی(1362) احتیاط!خطر حمله موشها و دیگران، تهران: نیستان.
- شفیعی، شهرام(1395) سه اسب چوبی، از مجموعه قصه های من و بچه هایم، تهران: سیمای شرق.
- شفیعی، شهرام(1398) هندوانه، از مجموعه قصه های من و بچه هایم، تهران: سیمای شرق.
- علایی مریم، یوزباشی مریم، نورایی نیا زهره(1400) «پژوهشی در محتوای اجتماعی و تربیتی در شعر معاصر کودک (با تکیه بر اشعار اسدالله شعبانی، جعفر ابراهیمی و افسانه شعبان نژاد)، سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)، شماره 7، صص 32ـ 17
- کاشفی خوانساری, سیدعلی . (1404). «مدخل ادبیات کودک در دانشنامه ایرانیکا و حاشیه هایی بر آن» آینه پژوهش، شماره 36،صص 523ـ 545
- معین، محمد(1381) فرهنگ معین، تهران: ادنا.
- ملکیاری، مسعود(1397) کبوترباشی و زرافه های پرنده، تهران: فنی ایران.
- ملنتین، کلیر(1398) بازی درمانی، ترجمه محمدرضا سالاری و دیگران، تهران: ندای کارآفرین.
- منحصر، رقیه(1402) نقش بازی برآموزش و یادگیری، تهران: هورین.
- موحدی والا، محمدرضا(1394) مقدمه ای بر اخلاق فردی و اجتماعی، قم: ارباب اندیشه.
- هدایتی، محمد(1393)«علم اخلاق: تعریف، موضوع و هدف»، پژوهشهای اخلاقی، ش4: صص 123ـ 142
- ربابه داهیم، مطهره صلحجو