فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 12، ، شماره پی در پی 45 ، تعداد صفحات 373 XML issn:2008-2789
  • 1. معرفی دوبیتیهای عامیانه هرات و تحلیل سبک شناسی و جامعه شناسی آنها

    • منوچهر اکبری(نویسنده مسئول)، راحله حسینی
    • صفحه 1-17
    چکیده در این مقاله قصد نویسندگان بررسی دوبیتیهای عامیانه هرات است این دوبیتیها زمانی تقریبا چهارصد ساله را در بر میگیرد .روش بررسی به این صورت است که ابتدا حدود سیصد دوبیتی انتخاب و استخراج گردیده و تحلیل بر مبنای آن صورت پذیرفته و سپس این نتای...
  • 2. مناسبات بینامتنی اشعار ادیب المماک فراهانی و فرّخی یزدی با شاهنامۀ فردوسی

    • جلیل تجلیل(نویسنده مسئول)، نگار رشید، علی محمّد سجادی
    • صفحه 19-38
    ادبیّات دورۀ مشروطه با همۀ تحوّلاتی که در محتوا و فرم و قالب شعر فارسی ایجاد کرد، وامدار گذشتۀ خود است. از آن جا که ماهیّت انقلابی و پرشور شعرِ این دوره بیش از هر چیز نیازمند تقویت همگرایی جمعی و ملّی و برانگیختن احساس میهن دوستی و بیگانه ستیزی ای...
    پاییز 98 Pdf
  • 3. جستار تطبیقی ویژگیهای عروضی غزلیات سعدی، مولوی و حافظ

    • منصوره ثابت زاده
    • صفحه 39-62
    در پژوهش حاضر، ویژگیهای اوزان 4350 غزل سه شاعر شاخص به لحاظ تفاوتها و تشابهات وزنی و ارتباط با مضامین و معانی آنها مقایسه شده است. چنانکه بسامد اوزان نشان میدهد که بحر "رمل و مجتث" در غزل سعدی و حافظ و بحر "هزج و مضارع" در غزل مولوی بیشترین بسامد...
    پاییز 98 Pdf
  • 4. معرفی نسخه خطی فرهنگ عربی به فارسی «مشکاه المصابیح»

    • علی جهانشاهی افشار
    • صفحه 63-82
    زبان فارسی با عربی تنیده شده است و بسیاری از واژه های دخیل عربی از ادوار کهن تا به امروز در شمار شهروندان لغوی زبان فارسی در آمده و در متون مختلف ادبی و علمی استعمال شدند. از سوی دیگر به واسطه حنبه اعجازی قرآن کریم و اهمیت قرائت و درک صحیح این عطی...
    پاییز 98 Pdf
  • 5. سیر تحوّل شطح از کتاب النّور بایزید بسطامی تا حسنات العارفین دارا شکوه

    • الهام روستایی راد ، مریم حسینی(نویسنده مسئول)
    • صفحه 83-102
    کاوش در ساختار صوری و معنوی چند شطح بحث برانگیز قرون اولیۀ تصوّف و سایر شطحیاتی که از قرن ششم تا قرن یازدهم در آثار عرفانی دست به دست گشته اند، نشان میدهد که هر چه از سَده­ های نخست میگذرد، شطح گویی به تقلید و ابتذال متمایل گشته و از ویژگیهای مع...
    پاییز 98 Pdf
  • 6. بررسی محتوایی و سبکی رساله فتوتیه « میر سید علی همدانی » و « شهاب الدین بن عمر سهروردی»

    • فاطمه حیدری(نویسنده مسئول)، کبری بیات
    • صفحه 103-118
    فتوت نامه ها یکی از منابع مهم در شناخت  فرهنگ و اندیشه اهل فتوت به شمار می آیند. ریشه و اساس فتوت را در آیین مهری مییابیم که در آن سربازان میترا ملزم به طی مراحل دشوار،  رعایت وفا و صداقت، پایبندی به عهد و دشمنی با دروغ و تقلب بودند. از...
    پاییز 98 Pdf
  • 7. بررسی عوامل تاثیرگذار در تعیین نوع ادبی (ژانر)

    • رضا حیدری نوری(نویسنده مسئول)، صائمه خراسانی
    • صفحه 119-140
    تعیین نوع ادبی در ادبیات فارسی به دلیل عدم وجود سابقه و تازگی موضوع از دشواریهای زیادی برخوردار است. نیاز به محلی سازی الگوهای غربی از یکسو و ضرورتهای جهانی سازی ادبیات محلی از سوی دیگر، دو نیاز متناقض امروز ادبیات فارسی است. از اینرو پرسش اصلی ای...
    پاییز 98 Pdf
  • 8. گیسو و زلف یار در ادوار شعر فارسی (باتکیه براشعارلامعی، نظامی، جلال طبیب، امیرخسرو دهلوی، صائب تبریزی و...)

    • آسیه ذبیح نیا عمران
    • صفحه 141-160
    پژوهش حاضر میکوشد تا سیر معنایی زلف و مترادفات آنرا در سبکهای مختلف شعر فارسی بررسی کند. برای دستیابی به این هدف، اشعار لامعی(قرن پنجم) را به عنوان نمایندۀ سبک خراسانی، نظامی(قرن ششم) وجلال طبیب شیرازی (قرن هفتم و هشتم) و امیرخسرو دهلوی برای سبک ع...
    پاییز 98 Pdf
  • 9. مؤلفه‌های تصویر در غزل دفاع مقدس

    • محسن ذوالفقاری(نویسنده مسئول)، آمنه رستمی
    • صفحه 161-179
    آفرینش و خلق صورخیال که محصول تأثرات روحی و مکاشفه شاعر است، جوهر مشترک اغلب آثار ارزشمند ادبی برای تسخیر ذهن، تخیل و احساسات مخاطب است و شیوه های متنوع شاعران در آفرینش تصاویر نیز، همواره مورد توجه و تأمل منتقدان و صاحبان ذوق بوده است. قالب غزل د...
    پاییز 98 Pdf
  • 10. بررسی محتوای اخلاقی و تعلیمی در نثر ادبی دورۀ پهلوی

    • عنایت الله شریف پور(نویسنده مسئول)، ابوالقاسم بهزادی، محمدصادق بصیری
    • صفحه 181-200
    نگرش هر نویسنده ای دربارۀ مضامین تعلیمی  نقش برجسته ای در کیفیت بیان و انتقال این مضامین به مخاطب دارد. از آنجا که تاکنون درباره محتوای اخلاقی و تعلیمی نثر ادبی دوره پهلوی، مقاله و تحقیق مبسوطی به صورت مستقیم صورت نگرفته است،  در این پژ...
    پاییز 98 Pdf
  • 11. بررسی تشبیه در اشعار شهریار

    • مالک شعاعی
    • صفحه 201-221
    شهریار، صور خیال را برای تفهیم افکار و سلاست شعر خود در حد معمول بکار برده است. او به نیروی ابتکارش، بین عناصر موجود در جهان هستی از طریق تشبیه ارتباط بر قرار کرده نکات ظریفی آفریده است لذا توجّه به عناصر حسَی، بویژه طبیعت، بعد از بیان اوصاف انسان...
    پاییز 98 Pdf
  • 12. معرّفی نسخِ خطی شرح ملا حامد بیسارانی بر مثنوی معنوی و بررسی محتوایی و سبکی آن

    • قهرمان شیری (نویسنده مسئول)، عبدالستار نقشبندی
    • صفحه 223-241
    مثنوی معنوی، اثرِ جاودانه مولانا جلال الدّین محمّد بلخی، از زمانِ تصنیف تا کنون همواره مورد توجّه و تحقیق و تدقیقِ عارفان و دانشوران و ادیبان بوده است و چون کتابی دیریاب است، ناگزیر دانشوران و عارفان و ادیبان، هریک  فراخورِ حال خویش و در حدّ ...
    پاییز 98 Pdf
  • 13. میزان و چگونگی کاربرد تابو در ادبیات داستانی معاصر(1380-1320)

    • پروانه عادل زاده(نویسنده مسئول)، زینب رحمانیان ، کامران پاشایی فخری
    • صفحه 243-262
    یکی از بهترین بسترهای شناسایی نشانگان فرهنگ عامه و مردم­شناسی افراد اجتماع مطالعۀ تولیدات داستانی است. تابو نیز به معنای ممنوعیّت تقدّس یافته یکی از مهمترین نشانگانی است که در متون داستانی متجلی میشود. آنها، نخستین قوانین بشری هستند که بعدها ریشۀ...
    پاییز 98 Pdf
  • 14. بررسی سبک شناسانۀ تشبیه و صوربیانی مضاعف در چهار مثنوی از "خزائن الملکوت" عبدی بیگ شیرازی

    • علی شهسواری، امیربانو کریمی(نویسنده مسئول)، ابوالفضل مرادی
    • صفحه 263-284
    علی بن عبدالمؤمن ملقب به عبدی بیگ­ یکی از شاعران قرن دهم هجری است، دارای دو تخلص عبدی و نویدی است­ و ­آثار فراوانی ­دارد که هنوز سرنوشت بعضی از نسخ خطی­ او روشن نیست.­ در این مقاله­ به تحلیل سبک شناسانۀ تشبیه و کاربرد «صوربیانی مضاعف» در چهار مثنو...
    پاییز 98 Pdf
  • 15. تأمّلی در کارکرد بلاغی ـ تصویری اَعلام اشخاص در غزل سنایی، عطّار و مولوی

    • فاطمه کلاهچیان(نویسنده مسئول)، فتّانه رستمی ، غلامرضا سالمیان
    • صفحه 285-304
    اَعلام، شامل جزئیاتی متنوّع، همواره حضوری مؤثّر در کیفیت سبک بلاغی ادبیات ملل؛ از جمله شعر فارسی داشته اند. درک مفهوم بسیاری از اشعار، با درک ساختار تصویریِ اسامی خاصّ آنها پیوند دارد. با توجّه به این اهمیّت، موضوع مقالۀ حاضر، بررسی کارکرد تصویریِ...
    پاییز 98 Pdf
  • 16. بررسی سبک فکری ناصرخسرو با الگوهای نوین، بررسی موردی: نمودهای خودشکوفایی در اندیشه و شخصیت ناصرخسرو بر پایۀ نظریۀ خودشکوفایی آبراهام مزلو

    • مهدی نوروز(نویسنده مسئول)، رضا جلیلی
    • صفحه 305-325
    ناصرخسرو در شعر فارسی جایگاه مهمی دارد. او در اشعار خود به طرح و شرح دغدغه های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و ادبی خویش پرداخته و با توجه به باورهای ایدئولوژیکش، راهکارهای متعددی برای شکوفایی ظرفیتهای بالقوۀ نوع بشر ارائه داده است. در روانشناسی انسانگرا...
    پاییز 98 Pdf
  • 17. بررسی شیوه های مضمون سازی و تصویرآفرینی در شعر احمد عزیزی

    • سمیره همتی
    • صفحه 327-347
    پس از انقلاب سال 1357 توجه به مفاهیم دینی در جامعه گسترش یافت. بیشتر شاعران نیز به بازتاب آموزه های مذهبی و مضامین اسلامی در سروده هایشان توجه نشان دادند. شاعرانی چون شهریار، طاهره صفار زاده، علی موسوی گرمارودی از این گروه هستند. در سروده این دسته...
    پاییز 98 Pdf
  • 18. تحول مضمون «عشق به وطن» در شعر معاصر تاجیکستان

    • حسین یزدانی (نویسنده مسئول)، نرگس محمدی بدر، مرجان علی اکبرزاده
    • صفحه 349-366
    در مقالۀ حاضر‌، با توجه به تاریخ کهنسال تاجیکستان، ابتدا به خاستگاه تاجیکان و پیشینۀ ادبی این سرزمین پرداخته شده است. سوال اصلی پژوهش، آن است که؛ مضمون عشق به وطن، در شعر معاصر این دیار (از انقلاب اکتبر1917م به بعد) با توجه به دگرگونیهای سیاسی- اج...
    پاییز 98 Pdf
  • 19. ملاکهای کاربردشناسی تمایز واژه‌های چندمعنا و متشابه (با تکیه بر شواهد شعری از لغت‌نامۀ دهخدا)

    • ناصرقلی سارلی(نویسنده مسئول)، نفیسه راستگو
    • صفحه 367-386
    این مقاله کوششی است در به‌دست دادن ملاکهای کاربردشناسی برای تشخیص واژه‌های چندمعنا و متشابه. ذکر وجوه تفارق واژه‌های چندمعنا و متشابه از مباحث رایج در کتب و برخی مقالات معنی‌شناسی است امّا ملاکهایی که زبانشناسان در این زمینه مطرح کرده‌اند وقتی مح...
    پاییز 98 Pdf
  • 20. نگرشی به "تضادّ و تکرار"، دو شیوه گفتاری سعدی در کلّیّات

    • غلامحسین شریفی وِلْدانی، طاهره خوشحال دستجردی، مرتضی عبّاسی
    • صفحه 387-406
    چرا ساده‌ترین عناصر سخن‌سازی و سخن‌پردازی در کلام سعدی منجر به پیدایش هنری‌ترین گونه و ساخت ادبی میگردد؟ همانکه همه‌جا از آن با نام "سهولت و امتناع" و خصیصه بارز این شاعر و نویسنده و نظریه‌پرداز بزرگ قرن هفتم یاد میکنند. به رغم تکرار، مملّ و بر خل...
    پاییز 98 Pdf
  • 21. «تداعی معانی» شیوۀ بیان در مثنوی معنوی

    • محمد حسین بیات ( نویسنده مسئول )، منصوره شهریاری ، اسماعیل تاجبخش ، غلامرضا مستعلی پارسا
    • صفحه 407-423
    در این مقاله تداعی معانی بعنوان مهمترین شگرد روایت و بیان مولانا در مثنوی، معرفی شده و شیوه های انتقال کلام و تداعی آگاهانه و ناآگاهانۀ مولانا بصورت تداعی موضوعی و واژگانی و محور عمودی و خطّ سیر مثنوی بعنوان یک کل بررسی و نمایانده شده است. در تداع...
    پاییز 98 Pdf