فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
چاپ کتابها و پایان نامه

کلیک کنید

ضریب تاثیر این فصلنامه 0.142 می باشد
این فصلنامه در سالهای 93و94 پر استنادترین نشریه زبان و ادبیات فارسی کشور و جزو ده نشریه برتر کل حوزه علوم انسانی بوده است.
تماس با ما
آدرس: تهران صندوق پستی 1558-14665
کد پستی: 1981619353
تلفکس: 22065569-021
ایمیل: info@bahareadab.com

فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 11، شماره 4، ، شماره پی در پی 42

معرفی، بررسی و تحلیل سه نسخه از دیوان بیدل دهلوی

صفحه (41 - 60)
نجف جوکار(نویسنده مسئول)، محمدخلیل طالبان پور
تاریخ دریافت مقاله : پاییز 96
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : پاییز 96

چکیده
در این جستار سه نسخه خطی از دیوان بیدل دهلوی معرفی و بررسی شدند؛ نسخه‌های مهم و اصیل پیشین، همان چاپ کابل است، و سه دست‌نوشته کاتب بیدل‌ (محمدوارث صدیقی)، و اما سه نسخه تازه‌یافت عبارتند از: «مجلس»، «ملک» و «راجه». برخی از تفاوت‌های مهم این سه نسخه، با دست‌ نوشته‌های کاتب بیدل، از منظر سبکی و بلاغی، با تکیه بر دیگر اشعار بیدل، و دیگر شاعر سبک هندی، صائب تبریزی مورد تحلیل انتقادی قرار گرفتند. برتری ادبی در بیشتر تفاوتها از آن نسخه‌های کاتب بیدل است، البته در برخی از موارد نیز چربش شاعرانه با این سه نسخه است. نکته درخور توجه دیگر در این باره این است که هیچکدام از نسخه‌های موجود، همانند نسخ کاتب بیدل کامل نیست و در بسیاری از غزلها، به ویژه در نسخه راجه، کاتب گلچینی از غزل یا چند غزل با قافیه، ردیف و وزن مشترک را به نمایش گذاشته است؛ البته شاید بتوان دو نسخه «ملک» و «مجلس» را در این زمینه مجزا دانست. این تفاوتها، دگردیسیهای شعر بیدل را در گذر زمان ارائه میکنند، و این در حالی است که دو نسخه «مجلس» و «راجه»، تنها فاصله زمانی 19 و 29 سال با مرگ بیدل دارند.

کلمات کلیدی
سه نسخه کاتب بیدل دهلوی , نسخه مجلس , نسخه ملک , نسخه راجه , دگردیسی نسخه‌ها