فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)

فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 11، شماره 3، ، شماره پی در پی 41

بررسی داستانهای فانتزی دهۀ هشتاد از منظر نظریۀ روایی ماریا نیکولایوا

صفحه (183 - 203)
عمران صادقی، دکتر بیژن ظهیری(نویسنده مسئول)، دکتر ابراهیم رنجبر، دکتر خدابخش اسداللهی
تاریخ دریافت مقاله : تابستان 95
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : پاییز 97

چکیده
در این پژوهش کوشیده‌ایم تا داستانهای برگزیده دهۀ هشتاد را از منظر اندیشه­های ماریا نیکولایوا بررسی کنیم. نیکولایوا، ابزاری را که روایت­شناسی میتواند برای بررسی ادبیات داستانی کودکان در اختیار ما بگذارد به ما نشان میدهد. او ویژگیهای داستان را بر اساس نیازها و تواناییهای ذهنی مخاطب کودک و نوجوان تشریح میکند. ما در این مقاله دوازده داستان برگزیده را تحت چهار بخش عمده(پیرنگ، شخصیت‌پردازی، چشم‌انداز و زمان) بررسی کرده‌ایم. بررسی ما نشان داد که پیرنگ این داستانها به مانند بسیاری از داستانهای کودک بر اساس سفر شکل گرفته است. سفر در داستانهای کودکان در مکان و در داستانهای نوجوانان در زمان است. پیرنگ در داستانهای کودکان خطی و در داستانهای نوجوانان پیچیده است. در داستانهای کودکان شخصیت‌پردازیها مستقیم و توصیفی است. در داستانهای نوجوانان شخصیت‌پردازیها غیرمستقیم و معرفی به وسیلۀ کنش‌ شخصیتها است. 

کلمات کلیدی
ادبیات کودک , داستان , روایتمندی , فانتزی , نیکولایوا