فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)

فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 11، شماره 3، ، شماره پی در پی 41

بررسی داستانهای فانتزی دهۀ هشتاد از منظر نظریۀ روایی ماریا نیکولایوا

صفحه (183 - 203)
عمران صادقی، دکتر بیژن ظهیری(نویسنده مسئول)، دکتر ابراهیم رنجبر، دکتر خدابخش اسداللهی
تاریخ دریافت مقاله : تابستان 95
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : پاییز 97

چکیده
در این پژوهش کوشیده‌ایم تا داستانهای برگزیده دهۀ هشتاد را از منظر اندیشه¬های ماریا نیکولایوا بررسی کنیم. نیکولایوا، ابزاری را که روایت شناسی میتواند برای بررسی ادبیات داستانی کودکان در اختیار ما بگذارد به ما نشان میدهد. او ویژگیهای داستان را بر اساس نیازها و تواناییهای ذهنی مخاطب کودک و نوجوان تشریح میکند. ما در این مقاله دوازده داستان برگزیده را تحت چهار بخش عمده(پیرنگ، شخصیت‌پردازی، چشم‌انداز و زمان) بررسی کرده‌ایم. بررسی ما نشان داد که پیرنگ این داستانها به مانند بسیاری از داستانهای کودک بر اساس سفر شکل گرفته است. سفر در داستانهای کودکان در مکان و در داستانهای نوجوانان در زمان است. پیرنگ در داستانهای کودکان خطی و در داستانهای نوجوانان پیچیده است. در داستانهای کودکان شخصیت‌پردازیها مستقیم و توصیفی است. در داستانهای نوجوانان شخصیت‌پردازیها غیرمستقیم و معرفی به وسیلۀ کنش‌ شخصیتها است.

کلمات کلیدی
ادبیات کودک , داستان , روایتمندی , فانتزی , نیکولایوا